Dijital diş hekimliği

Dijital diş hekimliği; teşhis, planlama ve üretim aşamalarında bilgisayar destekli sistemlerin kullanıldığı çağdaş bir yaklaşımdır. Dijital sistemler hekim muayenesinin ve klinik deneyimin yerini tutmaz; ancak teşhisin doğruluğunu, tedavi planlamasının öngörülebilirliğini ve hasta konforunu destekler. Bu sayfada, dijital diş hekimliği uygulamalarının neler olduğu ve tedavi sürecine nasıl katkı sağladığı bilgilendirme amacıyla açıklanmaktadır.

Ağız içi tarayıcı ile dijital ölçü

Geleneksel yöntemde protez ve kaplama yapımı için ağızdan kaşık ve ölçü macunu ile ölçü alınır; bu işlem bazı hastalarda bulantı refleksini tetikleyebilir. Dijital ölçüde ise küçük bir ağız içi kamera dişlerin üzerinde gezdirilir ve dişlerin üç boyutlu dijital modeli birkaç dakika içinde oluşturulur; birçok tedavide ölçü bu yöntemle alınabilir.

• Ölçü macunu kullanılmadığı için işlem daha konforludur; bulantı refleksi olan hastalarda süreci kolaylaştırır.
• Elde edilen üç boyutlu model, restorasyonların (kaplama, dolgu, protez) tasarımında doğrudan kullanılır.
• Dijital kayıtlar saklanır; tedavinin farklı aşamalarında karşılaştırma yapılmasına olanak tanır.

Geleneksel ölçünün klinik olarak gerekli olduğu durumlarda ise otomatik karıştırma sistemleri ile hazırlanan hassas ölçü materyalleri kullanılır. Hangi ölçü yönteminin uygun olduğuna hekiminiz muayene sonrasında karar verir.

CAD/CAM ile seramik ve zirkonya restorasyonlar

CAD/CAM (bilgisayar destekli tasarım ve üretim) sistemi; seramik ve zirkonya kaplamalar, lamina veneerler ile inley ve onley dolguların, laboratuvara gönderilmeden klinik bünyesinde tasarlanıp üretilmesine olanak tanır. Dijital ölçü alındıktan sonra restorasyon bilgisayar ortamında tasarlanır ve kazıma ünitesinde seramik veya zirkonya bloktan üretilir. Hangi materyalin kullanılacağına; dişin konumu, çiğneme kuvvetleri ve estetik beklentiler değerlendirilerek hekiminizle birlikte karar verilir.

• Tasarım ve üretim klinikte yapıldığı için bazı restorasyonlar aynı seansta tamamlanabilir; laboratuvar süreci beklenmez.
• Ayrı bir randevuda prova gerektiren durumlar azalır; geçici kaplama kullanımına çoğu vakada gerek kalmaz.
• Restorasyon, dişin dijital modeli üzerinde kişiye özel tasarlanır.

Her vaka tek seansta tamamlanmaya uygun olmayabilir; tedavi planı, muayene ve gerekli görüntüleme sonrasında hekiminiz tarafından belirlenir.

Üç boyutlu görüntüleme (dental volumetrik tomografi) ve dijital röntgen

Tanı süreçlerinde dijital panoramik ve periapikal röntgen sistemlerinin yanı sıra, gereken durumlarda üç boyutlu görüntüleme sağlayan dental volumetrik tomografi (CBCT) kullanılır. CBCT; çene kemiğinin hacmini, sinir ve anatomik yapıların konumunu üç boyutlu olarak görüntüler.

• İmplant tedavisi öncesinde kemik hacminin ve anatomik yapıların değerlendirilmesi ve cerrahinin planlanması.
• Gömülü dişlerin (örneğin yirmi yaş dişleri) konumunun belirlenmesi.
• Kök kanal anatomisinin ayrıntılı incelenmesi gereken kanal tedavisi vakaları.

Görüntüleme yöntemine ve gerekliliğine, her hastanın durumuna göre hekim karar verir; gereksiz görüntüleme yapılmaz.

Dinamik navigasyon destekli implant cerrahisi

Dinamik navigasyon destekli implant tedavisi, üç adımlık dijital bir planlama akışıyla yürütülür:

• Görüntüleme: Çene kemiğinin üç boyutlu tomografi (CBCT) görüntüsü alınır; dişler ve diş etleri ağız içi tarayıcı ile dijital olarak taranır.
• Planlama: Tomografi ve dijital tarama, implant planlama yazılımında üst üste çakıştırılır. Böylece kemik hacmi, sinir ve sinüs gibi anatomik yapılar ile dişler tek bir üç boyutlu model üzerinde birlikte görülür; implantın konumu, açısı ve derinliği, ilerideki protez de gözetilerek bu model üzerinde planlanır.
• Cerrahi: Hazırlanan plan dinamik navigasyon sistemine yüklenir. Ameliyat sırasında hekim, implantın planlanan konuma ilerleyişini ekran üzerinden gerçek zamanlı olarak takip eder.

Bu yaklaşımın amacı; implantın planlanan konuma ve açıya uygun yerleştirilmesini desteklemek, sinir ve sinüs gibi anatomik yapılara komşu bölgelerde planlamaya bağlı hassasiyeti artırmak ve uygun vakalarda daha küçük cerrahi alanla (minimal invaziv yaklaşımla) çalışılabilmesine olanak tanımaktır. Dinamik navigasyonun kullanılıp kullanılmayacağı, vakanın özelliklerine göre cerrahi planlama aşamasında belirlenir.

Üç boyutlu üretim (3D baskı)

Üç boyutlu yazıcı teknolojisi, bazı aparey ve tedavi araçlarının dijital tasarımın ardından laboratuvar beklenmeden üretilmesine olanak tanır:

• Gece plakları (diş sıkma/bruksizm apareyleri) — dijital ölçü üzerinden tasarlanıp klinikte basılır.
• Geçici protez ve restorasyonlar (gülüş tasarımında ağızda denenen porselen içerikli prototipler dahil).
• İmplant cerrahisinde kullanılan cerrahi rehberler.
• Horlama apareyleri (horlama plakları).

Dijital gülüş tasarımı

Dijital gülüş tasarımı; gülümseme estetiğine yönelik tedavilerin, henüz tedaviye başlanmadan bilgisayar ortamında planlanmasını sağlayan bir yöntemdir. Yüz fotoğrafları ile ağız içi tarayıcıdan elde edilen üç boyutlu dijital ölçüler bir araya getirilir; gereken durumlarda bu verilere üç boyutlu yüz taraması (face scan) da eklenir. Bu veriler üzerinde dişlerin boyu, formu ve dizilimi; dudaklar ve yüz hatlarıyla birlikte değerlendirilir ve hedeflenen gülüş dijital ortamda tasarlanır.

Dijital gülüş tasarımı bir planlama aracıdır; nihai sonuç kişinin ağız yapısına, diş ve diş eti sağlığına ve dokuların tedaviye yanıtına göre değişebilir. Fotoğraf ve yüz taraması kayıtları, kişisel verilerin korunması mevzuatına uygun şekilde yalnızca tanı ve tedavi planlaması amacıyla kullanılır.

Sık sorulan sorular